Moai – Vì một mục đích chung

Khái niệm thứ tư trong bốn quan niệm về cách sống của người Nhựt là Moai.

Moai /ˈmoʊ.aɪ/ (nghe), hoặc mo.ai (tiếng Tây Ban Nha: moái), nguyên thủy là những hình người nguyên khối được người Rapa Nui khắc trên đảo Phục Sinh – Easter Island ở phía đông Polynesia giữa những năm 1250 và 1500. Hiện nay, gần một nửa hình tượng vẫn còn ở Rano Raraku, vùng đá moai chính, nhưng hàng trăm tượng người đã được vận chuyển khỏi nơi đó và đặt trên các bục đá gọi là Ahu (tập hợp nhiều tượng Moai) chung quanh chu vi của hòn đảo.

Hầu như tất cả các tượng moai đều có cái đầu quá lớn bằng ba phần tám kích thước của toàn bộ bức tượng. Moai chủ yếu là khuôn mặt sống - aringa ora của tổ tiên thần thánh - aringa ora ata tepuna. Các bức tượng vẫn nhìn đăm đăm vào đất liền trên khắp vùng đất gia tộc của họ khi người châu Âu lần đầu tiên đến thăm hòn đảo này vào năm 1722.

Tượng moai cao nhất được gọi là Paro, cao gần 10 mét (33 ft) và nặng 82 tấn ở Ahu Tongariki.

Moai là tượng đài mang tính biểu tượng nhất của Đảo Phục Sinh, với hơn 900 bức tượng trải rộng trên khắp vùng đất của đảo.

Các tượng Moai biểu tượng cho sự kiện gì?

Và chúng đến từ đâu?

Chúng được tạo ra như thế nào?

Và bằng phương tiện nào, chúng được vận chuyển từ nơi này đến nơi khác như thế nào?

Xin được chia xẻ những giả thuyết và lý giải dưới đây nằm trong chính những công trình huyền thoại này.

1-    Giả thuyết và Lý giải các tượng Moai

 ·       Ý nghĩa: Trong ngôn ngữ Rapa Nui, các bức tượng trên đảo Phục Sinh được gọi là Moai Aringa Ora, có nghĩa là khuôn mặt sống của tổ tiên chúng ta. Lý giải phổ biến nhất là những bức tượng này được tạo ra để bảo tồn năng lượng của người bản địa sau khi chết. Hơn nữa, họ còn tin tưởng rằng năng lượng này kiểm soát mùa màng và động vật.

 

·       Xây dựng: Theo nhiều nghiên cứu khác nhau, truyền thống điêu khắc tượng Moai  xuất phát từ phong tục Polynesia cổ đại. Chúng được điêu khắc trong một loạt các đá núi lửa khác nhau, bao gồm đá bazan và đá trachyte. Đá từ núi lửa Rano Raraku, cũng được khai thác. Các moai, hay tượng đảo Phục Sinh, được chạm khắc trực tiếp từ đá.

·       Vận chuyển: Đây là một lĩnh vực gây ra nhiều cuộc tranh luận. Một trong những lý thuyết phổ biến nhất là các bức tượng trên đảo Phục Sinh được buộc bằng dây thừng và sau đó được di chuyển do một nhóm người làm việc cùng với nhau. Một giả thuyết khác cho rằng chúng đã được di chuyển bằng cách đặt chúng xuống trên một bục gỗ, sau đó dùng sức để di chuyển các tượng.

·       Vị trí: Một lượng lớn nhất của các cấu trúc này được đặt gần Núi lửa Rano Raraku. Có giả thuyết cho rằng các tượng Moai, hay tượng Đảo Phục Sinh, không đầy đủ hoặc nằm ở những nơi xa xôi nhất trên đảo, đã bị bỏ rơi khi được vận chuyển. Tổng cộng có 280 chiếu đầu trên Đảo Phục Sinh đã được gắn trên một ahu - nền tảng đá mà trên đó Moai có thể được đặt theo chiều dọc. Một nghiên cứu gần đây do Đại học California công bố, cho thấy rằng một mô hình tồn tại liên quan đến cách thức tổ chức các bức tượng trên Đảo Phục Sinh. Cuộc điều tra khám phá ý tưởng rằng những bức tượng này được cố tình định vị như một cách đánh dấu các vị trí có nước, một nguồn tài nguyên tự nhiên hiếm trên đảo nầy.

 2-    Moai và phong tục Nhật Bản

 

Moais ((模合, Mo-ai)) dưới nhãn quan Nhật bản mang một ý nghĩa khác là sự hình thành các nhóm hỗ trợ xã hội  nhằm cung cấp sự trợ giúp khác nhau từ các lợi ích xã hội, tài chính, sức khỏe hoặc tinh thần. Moai có nghĩa là "cuộc họp vì một mục đích chung" trong tiếng Nhật và bắt nguồn từ các nhóm hỗ trợ xã hội ở Okinawa, Nhật Bản.

Người dân Okinawa có tự xem mình là người Nhật không?

Ryukyuans được xem như là dân tộc bản địa đến từ đảo Phục sinh. Họ không phải là một nhóm thiểu số được công nhận ở Nhật Bản, vì chính quyền Nhật Bản coi họ chỉ là một nhóm nhỏ của người dân Nhật Bản, gần giống với người Yamato. Mặc dù không được công nhận, Ryukyuans là nhóm dân tộc thiểu số lớn nhất ở Nhật Bản, với 1,3 triệu người sống ở tỉnh Okinawa.

Từ nguyên ủy, những người lớn tuổi ở Okinawa, Nhật Bản, là một trong những điểm nóng (hotspot) vì họ có tuổi thọ lớn nhứt so với hầu hết mọi người trên thế giới. Moai, một trong những truyền thống lâu đời của họ, mang ý nghĩa là các nhóm hỗ trợ xã hội bắt đầu từ thời thơ ấu và kéo dài đến những năm ngoài 100 tuổi.

Thuật ngữ này bắt nguồn từ hàng trăm năm trước như là một phương tiện của hệ thống hỗ trợ tài chính trong làng. Ban đầu, Moai được thành lập để tập hợp các nguồn tài nguyên của một ngôi làng nhằm mục đích xây dựng các dự án hoặc công trình phục vụ công cộng. Nếu một cá nhân cần vốn để mua đất hoặc chăm sóc khẩn cấp, cách duy nhất là gom tiền tại địa phương. Ngày nay, ý tưởng đã được mở rộng để trở thành một mạng lưới hỗ trợ xã hội, một truyền thống văn hóa cho sự hợp tác hỗ tương.

Theo truyền thống, các nhóm khoảng năm trẻ nhỏ đã được ghép đôi với nhau và sau đó họ đã cam kết với nhau trọn đời (Traditionally, groups of about five young children were paired together and it’s then that they made a commitment to each other for life). Ý nghĩa của hệ thống gia đình như trên và nhóm hỗ trợ xã hội Moai khiến cho mỗi người dân nơi đây tin tưởng vào chính “Moai của mình” cũng như nghĩa vụ xã hội của người Okinawa - yuimaru - để hỗ trợ lẫn nhau mỗi khi gặp khó khăn trong đời sống.

Từ những niềm tin Moai trên, các kết quả nghiên cứu cho thấy sự kết nối xã hội của bạn có thể mang tác động lâu dài đến sức khỏe và hạnh phúc của bạn. Bạn nắm bắt thói quen của ba người bạn thân nhất của bạn. Nếu có sự chia sẻ hỗ tương giữa các giá trị tương tự, thói quen lành mạnh và mục tiêu cuộc sống, thì bạn có nhiều khả năng như:

·       Có nhiều trải nghiệm ít căng thẳng hơn: Sự cô đơn có thể làm giảm tuổi thọ của bạn xuống tám năm. Ở Okinawa, các thành viên của Moai trải nghiệm sự an toàn căng thẳng khi biết rằng luôn có một người ở bên cạnh bạn;

·       Cảm thấy hạnh phúc hơn: Nếu bạn mang hạnh phúc của các bạn thân vào “mình”, bạn sẽ làm tăng hạnh phúc của mình thêm được 15%, vì hạnh phúc là lan truyền;

·       Cảm nhận và hưởng một cuộc sống thọ: Người già không có bạn thân có nhiều khả năng mắc các bệnh mãn tính như bệnh tim, tiểu đường và trầm cảm so với các đối tác của họ. Họ cũng có nguy cơ cao bị đột quỵ. Trung bình, phụ nữ Okinawa sống lâu hơn phụ nữ Mỹ 8 năm vì Moai của họ có thể là một thành phần quan trọng trong cuộc sống thọ của họ.

 3-    Bạn chiêm nghiệm được gì nơi Moai?

Từ giả thuyết có một xã hội Rapanui được phân cấp theo truyền thống, được lãnh đạo bởi một lớp người tin rằng họ là những người con ưu tú do Chúa chỉ định. Những nhà lãnh đạo này đã ra lệnh cho các tầng lớp thấp hơn có thể ở và sống. Họ sẽ phải làm việc như thế nào để cung cấp thực phẩm cho giới thượng lưu và dân số nói chung. Giai cấp thống trị cũng xác định cách thức và thời điểm Moai đã được xây dựng theo thời gian.

Họ đã rất thành công trong ý nghĩa là dân số trên đảo Phục Sinh tăng lên cùng với sự phát triển nông nghiệp và ngư nghiệp trên đảo. Nhưng qua thời gian, sự gia tăng dân số và sự bất bình đẳng tràn lan trong một môi trường thiên nhiên quá thô sơ, cuối cùng đã dẫn đến những thay đổi xã hội tồi tệ. Sự sụp đổ nội bộ như được nêu ra trong sách Collapse - Sự sụp đổ, GS Jared Diamond, cùng với việc thực dân hóa và buôn bán nô lệ trong những năm 1800 đã khiến dân số của Rapa Nui giảm xuống chỉ còn 111 vào những năm 1870. Và sau đó, một dân tộc hoàn toàn biến mất.     

Vài suy nghĩ của người viết xin được chia xẻ khi nhìn vào một dân tộc bị xóa tên như dưới đây:

·       Một dân tộc thể hiện một nền văn minh sơ khai, và không có cơ hội hội nhập vào cộng đồng thế giới trong một thời gian dài, trước sau gì cũng bị thoái hóa, lần lần bị đào thải, và sau cùng biến mất;

·       Một số nhỏ dân ở đảo Phục Sinh vì/nhờ một lý do gì đó đã trôi dạt đến đảo Okinawa;

·       Chính vì là thiểu số, họ sống đùm bọc nhau, nương tựa nhau, đoàn kết trong tình thần thôn xả, cùng chia xẻ “hạnh phúc” cho nhau, sống trong tinh thần “Già Làng” của người Champa, tinh thần “thôn ấp” ở miền Nam…mang lại một cuộc sống an bình và trường thọ.

Bài học rút ra cho người Việt ở quốc nội và hải ngoại là bài học Thương yêu và ĐOÀN KẾT mới mong giữ được nước và thoát khỏi cảnh dân tộc bị diệt vong vì cơ chế chuyên chính vô sản của CSBV. Và muốn đoàn kết dân tộc, những người con Việt cần phải biết thương yêu thật sự.

Mong lắm thay!

Mai Thanh Truyết

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                               

 

 

TS Nguyễn Vĩnh Khang vừa ra đi 9/1/2022

Hôm nay, ngày 9 tháng 1 năm 2022, xin thông báo cùng thân bằng khắp nơi Tiến Sĩ Nguyễn Vĩnh Khang vừa ra đi sáng nay sau một thời gian dài do ung thư thực quản.

TS Khang là một cộng sự viên đắc lực cho Dự án Nhiễm độc Arsenic – Thạch tín trong nguồn nước ở Đồng bằng Sông Cửu Long. TS Khang đã từng về tận nơi để thử nguồn nước ở các giếng đóng và thử nghiệm việc khử arsenic tại chỗ bằng “ống lọc chứa lục bình khô” dùng để hấp thu-adsorb thạch tín.

TS Khang đã từng đi cùng với người viết qua 5 tiểu bang ở Úc châu để trình bày về dự án nầy do Công đồng Liên bang Úc châu tổ chức vào tháng 4 năm 2017.

Xin đốt một nén nhang cho người mới khuất.

Cầu xin cho TS Nguyễn Vĩnh Khang được siêu thoát,

Ghi chú: Hai hình dưới đây là “phòng thí nghiệm bỏ túi” trong suốt các năm từ 2015 cho đến 2017.

Mai Thanh Truyết

Xin gửi lại kết luận của dự án Arsenic ở ĐBS Cửu Long – Việt Nam

***

Preliminary Conclusion by Mai Thanh Truyet Ph.D. Jan 21,2018 Houston, TX

 

Phytoremediation has received increasing attention after the discovery of arsenic hyperaccumulation ability and growth habit plants which are able to accumulate, translocate, and concentrate high amount of certain toxic elements in their aboveground/harvestable parts. Phytoremediation includes several processes namely, phytoextraction, phytodegradation, phyto-stabilization, and phytovolatilization. Both terrestrial and aquatic plants have been tested to remediate contaminated soils and waters, respectively. A number of aquatic plants species have been investigated for the remediation of toxic contaminants such as As, Zn, Cd, Cu, Pb, Cr, Hg, etc. Phytoremediation of contaminated arsenic in surface and groundwater (tube well) in Mekong Delta, Vietnam is a new idea. In the past, many researchers in the world have been tried to apply the characteristic property of terrestrial and aquatic plants as an arsenic hyperaccumulating in root, tissue, and leaf. They used living plants submerged in the arsenic contaminated area and determined the concentrations of arsenic before and after the experiment. For example, an arsenic-hyperaccumulating fern, commonly known as a fern (Pteris vittata L.), was grown hydroponically to examine its effectiveness in arsenic removal from what is believed to be herbicide-contaminated groundwater. One plant grown in 600 mL of groundwater effectively reduced the arsenic concentration from 46 to less than 10 μg/L in 3 days. Re-used plants continued to take up arsenic from the groundwater, albeit at a slower rate (from 46 to 20 μg/L during the same time). Young fern plants were more efficient in removing arsenic than were older fern plants of similar size. In this research, we use the following dried plants: • Water hyacinth – Eichhornia crassipes (Cây lục bình) • Water Lily – Nymphaeaceae (Cây bông súng) • Duckweed – Azolla caroliniana (Bèo hoa dâu) • Duckweed – Wolffia globosa (Bèo cám) • Fern – Steris Vittata (Cây dương xỉ) These above plants came from various place in the U.S. and Vietnam (Xã Phong Mỹ, Huyện Cao Lãnh, Tỉnh Đồng Tháp). They were all sun-dried for three consecutive days with an estimated about 10% of humidity remaining. Various experiments at different concentrations of arsenic standards (100, 150, 200, 300 and 400 ppb) together with different amount of dried plants (1, 2, 3 and 4gr) were conducted. In general, our results show some hyperaccumulation plant accumulate slightly more arsenic from contaminated water than other. During a series of seminars in Sydney, Brisbane, Melbourne and Adelaide Australia, many questions was raised about plant grown in U.S. vs. Vietnam, our conclusion is there's no different in arsenic removal. But overall, they all reduced the arsenic to acceptable level for drinking water at a quick rate. Also, we tried to figure out an easy assemble (little to no cost) filter model which can remove arsenic in large quantity. With just a small pipe (2 inch in diameter by 2 feet in length) and 50 gr of dried plants, it can “treat” up to 12 liter of contaminated water by reduce the arsenic from 100 ppb to the required acceptance level at 10 ug/L. In summary, there are many ways to reduce arsenic level in drinking water. Some method can cost more than other but using our prototype, people who live in rural area now can have a low cost method to combat arsenic in drinking water while we continue to find more effective ways. However; the major challenge facing for our research team is how to help people living in Red River Delta and Mekong Delta in Vietnam to understand the danger of contaminated water in tube wells and in surface water as well as educate them to remove arsenic in their water.

 

• Do they know the danger of arsenic?

• Do they have the time to care where their daily life struggle is so difficult?

• Is the quality of drinking water their top priorities?

• And once they do care, it’s probably too late! The successful of this arsenic combatant can greatly increase with the support of local government. What we can do now!

• Working together local authorities to identify and combat arsenic problems in affected areas

• Continue to discover more ways to reduce arsenic in drinking water

• Exchange our knowledge with the educators

• Educate our graduates and ask them to join us in our tasks

• Create awareness program and let our people know we are here to help

• And last, there is no money to be made in this project except the health of our people.

 

Tưởng niệm anh hùng Trần Văn Bá

Gần 45 năm về trước, ngày 27/4/1975, tại Paris đã diễn ra một cuộc biểu tình tự phát (không có dự định tổ chức trước) chỉ tập hợp tại một trụ sở sinh viên Việt ở  số 2 Rue Berthollet Quận 5ème, thành phố Paris.

Vì không kịp xin phép cành sát Pháp, tuy nhiên, có lẽ vì thông cảm hoàn cảnh của Miền Nam VNCH lúc đó, cảnh sát đã cử một trung đội đi theo đoàn biểu tình để giữ gìn trật tự, không cho sinh viên xuống lề đường. Cuộc tuần hành diễn ra trong im lặng, chỉ có vài tiếng nhắc nhở anh chị em sinh viên đi trật tự và hoàn toàn không có tiếng hô to. Đoàn biểu tình khoảng độ 400 anh chị em sinh viên đi lần đến Tòa Đại sứ Trung Cộng. Nhưng được cảnh sát nhã nhặn nói với anh Trần Văn Bá là:”Chúng tôi không thể để các anh vào sát cửa Toa Đại sứ được vì quy cách ngoại giao không cho phép”. Vì vậy, ACE sinh viên lùi lại khoảng hơn 20 thước.

Người điều khiển cuộc biểu tình là anh Trần Văn Bá (14 tháng 5 năm 1945 — 8 tháng 1 năm 1985) Chủ tịch Tổng hội sinh viên Việt Nam tại Paris lúc bấy giờ.

Trần Văn Bá (14 tháng 5 năm 1945 — 8 tháng 1 năm 1985) là người đã cùng Lê Quốc Túy và Mai Văn Hạnh tổ chức đưa biệt kích cùng khối lượng lớn vũ khí vào Việt Nam với kế hoạch lật đổ Cộng sản Bắc Việt. Trần Văn Bá bị lực lượng công an bắt giữ trong Kế hoạch CM-12 do Nguyễn Tấn Dũng điều hành (lúc đó là Trưởng Công An Cà Mau) ở Cà Mau trong khi đang xâm nhập vào Việt Nam bằng đường biển và bị tòa án Việt Nam kết án tử hình năm 1985 vì tội phản quốc. Ông được Sáng hội Tượng đài Nạn nhân Chủ nghĩa Cộng sản tại Mỹ truy tặng Huy chương Tự Do Truman.

Trước vấn nạn mất nước do CSBV, Anh Trần Văn Bá đã ý thức rằng:

* Với dã tâm man rợ lăng nhục con người của CS vô thần, dã man và khát máu, chuyên dùng vũ lực để trị dân, nếu đối phó lại chỉ bằng “ƯỚC VỌNG và TINH THẦN” mà thôi thì hoàn toàn vô hiệu lực!

* Muốn bảo vệ hữu hiệu cuộc sống và tự do con người, ta phải chấp nhận đi vào chiến tranh. Vâng, phải đi vào chiến tranh để chống lại nguồn gốc của chiến tranh:

(1). Độc tài thống trị của CS ở Việt Nam là nguồn gốc chiến tranh!

(2). Sự trả thù và lòng thâm hận của CS Hànội đối với nhân dân miền Nam là nguồn gốc chiến tranh!

(3). Sách lược bành trướng quân sự điên rồ sang Cambodia và Lào là nguồn gốc chiến tranh!

Vì những lý do nêu trên, anh Trần Văn Bá và bạn bè đã quyết định cầm súng!

Vì anh tin tưởng rằng:

(a). Vấn đề Việt Nam phải được giải quyết tại Việt Nam!

(b). Kháng chiến phải bắt nguồn từ lòng đất Mẹ!

(c). Dù bị Đồng Minh phản bội hay bức tử, người Việt Nam cũng phải nhận trách nhiệm đã để mất miền Nam.

(d). Sự can thiệp trực tiếp của ngoại bang luôn luôn là một hiểm họa cho đất nước và dân tộc.

(e). Diệt thù trong (CSBV) rồi mới đánh giặc ngoài (TC).

(f). Nếu người Việt Nam không chiến đấu cho tổ quốc Việt Nam thì ai sẽ chiến đấu cho tố quốc Việt Nam?

(g). Việc lãnh đạo quốc gia không thể để nằm trong tay những thành phần mà khả năng không tương xứng với trách nhiệm. (Góp nhặt trên mạng)

Thưa Bà Con,

Đó là Trần Văn Bá.

Đó là một người con Việt đúng nghĩa.

Trần Văn Bá đã hy sinh cho Tổ quốc vào lúc tuổi còn tràn đầy sự sống, 40 tuổi với công sanh sự nghiệp vững chắc.

Trần Văn Bá ra đi không vì bịnh hoạn, không vì tai nạn, không vì thất chí, thất tình.

Mà… Trần Văn Bá ra đi vì biết lấy “MÁU” làm phân bón cho QUÊ HƯƠNG!

Tuổi Trẻ Việt Nam phải biết lấy đó mà làm gương!

ĐỨNG DẬY ĐI!

Mai Thanh Truyết

Viết cho Trần Văn Bá 6-1-2022

 

 

Kaizen – Cải Tiến Liên Tục, Liên Tục…

 

kai · zen - / ˈKīzən / - Một triết lý kinh doanh của Nhật Bản về cải tiến liên tục trong việc thực hành làm việc nhằm đạt được hiệu quả cá nhân hay đoàn thể.

Chữ Kaizen tạm dịch có nghĩa là sự thay đổi tốt, có nguồn gốc từ Nhật Bản. Đó là một phương pháp giúp bạn “tổ chức lại cuộc sống mà bạn đã bỏ lỡ”. Cách tốt nhất để mô tả phương pháp này “liên tục, cải tiến liên tục”. Nó tập hợp một tư duy hoàn toàn mới mà bạn có thể sử dụng để thành công ở bất kỳ công việc nào, trong bất kỳ dự án nào và trong hầu hết mọi tình huống trong cuộc sống của bạn. Phương pháp này giúp bạn không chỉ tổ chức theo cách bạn hoàn thành công việc, mà cả cách bạn và nhóm của bạn hoàn thành công việc, và thậm chí cả cách nhóm của bạn hoàn thành công việc khi bạn không có mặt.

1-    Nền tảng của triết lý và phương pháp Kaizen

Bao gồm 5 yếu tố sáng lập gồm 5 chữ S tiêu biểu: Sắp xếp - Seiri, Thẳng thớm - Seiton, Lau chùi -Seiso, Tiêu chuẩn hóa -Seiketsu, và Bền vững - Shitsuke.

 

• Sắp xếp - Tách các mục tiêu cần thiết ra khỏi những thứ không cần thiết và loại bỏ các mục tiêu không cần thiết;

• Thẳng thớm - Tạo sự ngăn nắp, nghĩa là sắp xếp các mục tiêu đề ra để việc truy cập dễ dàng theo cách có ý nghĩa nhất cho mỗi bản thân;

• Lau chùi sạch sẽ - Giữ cho không gian “trí tuệ” và không gian làm việc sạch sẽ và gọn gàng;

• Tiêu chuẩn hóa - Hệ thống hóa các mục tiêu cần thiết;

• Bền vững - Tiếp tục nỗ lực trong việc hoàn thiện và thực hiện các mục tiêu.

2-    Mười nguyên tắc của Kaizen

Áp dụng triết lý Kaizen đòi hỏi mỗi chúng ta cần phải có một suy nghĩ đúng đắn trong sinh hoạt hàng ngày hoặc ngay cả trong cung cách lãnh đạo một công ty. Dưới đây là 10 nguyên tắc giải quyết tư duy Kaizen thường được coi là cốt lõi của triết lý nầy:

1. Hãy từ bỏ các giả định;

2. Giữ tinh thần tích cực trong việc giải quyết vấn đề;

3. Không chấp nhận hiện trạng - Don't accept the status quo;

4. Hãy từ bỏ chủ nghĩa hoàn hảo trong đầu và có thái độ thử đi thử lại (iterative) nhằm thay đổi thích nghi (adaptive change);

5. Tìm kiếm giải pháp khác mỗi khi bạn tìm thấy sai lầm;

6. Tạo một môi trường mà mọi người đều cảm thấy được bình đẳng trong đóng góp;

7. Đừng dễ dàng chấp nhận vấn đề, thay vào đó, hãy hỏi "tại sao" năm lần để đi đến nguồn cội của vấn đề;

8. Lựa chọn tin tức và ý kiến từ nhiều người khác;

9. Xử dụng sáng tạo để tìm cách giảm thiểu chi phí;

10. Và không bao giờ ngừng cải thiện.

Trong việc điều hành các công ty, triết lý Kaizen dựa trên niềm tin rằng:

·       Mọi thứ đều có thể được cải thiện và không có gì là “điều kiện thông thường trong một khoảng thời gian nào đó” cả (status quo);

·       Kaizen cũng dựa trên một nguyên tắc tôn trọng con người;

·       Kaizen liên quan đến việc xác định các vấn đề và cơ hội để giải quyết vấn đề, nhằm tạo ra các giải pháp và đưa chúng về lại quá trình làm việc hữu hiệu hơn;

·       Để rồi sau cùng thêm một hay nhiều lần nữa lập lại để từ đó …đưa ra một phương cách giải quyết tối ưu.

Bảy bước sau đây tạo ra một chu trình để cải tiến liên tục và đưa ra một phương pháp có hệ thống để thực hiện quy trình này.

Một chu trình tương tự của Kaizen được chắt lọc thành bốn bước - lên kế hoạch, thực hiện, kiểm tra, hành động - plan, do, check, act - PDCA. Nó còn được gọi là chu kỳ Shewhart hoặc chu kỳ Deming.

3-    Áp dụng trong lãnh vực kinh tế và thương mại

Kaizen được định nghĩa là một phương cách cải tiến kinh doanh liên tục được thực hiện theo từng bước nhỏ, bắt nguồn từ Nhật Bản. Ý tưởng tập trung vào việc cải thiện các quy trình và sản phẩm trong khi sử dụng sự sáng tạo của nhân viên để giúp xác định cách cải thiện các quy trình và hệ thống. Hai trong số những lợi thế chung của triết lý bao gồm việc tăng năng suất và duy trì chất lượng sản phẩm và dịch vụ.

·       Làm việc theo nhóm: Làm việc theo nhóm, không phải chủ nghĩa cá nhân, mà nhằm thúc đẩy ý tưởng Kaizen, lý tưởng để tạo ra một bầu không khí làm việc thoải mái tất cả mọi người, thay vì một cá nhân.

 

·       Tăng hiệu quả: Một thí dụ, trường hợp hảng xe Toyota đã tạo ra một doanh nghiệp tinh gọn áp dụng triết lý của Kaizen. Toyota sử dụng lý thuyết Kaizen để đào tạo nhân viên của mình trong việc kết hợp hoàn chỉnh một chiếc xe, bắt đầu bằng việc đào tạo bộ nhớ cơ học để nhân viên làm việc với độ chính xác hoàn toàn. Theo Business Today, điều này giữ cho những chiếc xe lăn khỏi dây chuyền lắp ráp ở tốc độ chính xác cao. Khi một nhà máy ô tô đạt hiệu quả tối đa, một vài công nhân sẽ được gỡ bỏ, cho phép công ty tạo ra cùng một lượng ô tô với chi phí thấp hơn và cho phép nhà máy có lợi nhuận cao hơn.

 

·       Sự hài lòng của nhân viên: Kaizen giúp cải thiện sự hài lòng của nhân viên bằng cách mời công nhân xem xét các quy trình và hệ thống để họ có thể đưa ra đề xuất cải tiến. Tham gia làm tăng thêm ý thức về giá trị và sự hài lòng của nhân viên trong công việc đồng thời giúp thực hiện các ý tưởng mới. Một hệ thống gợi ý hoặc sử dụng các cuộc họp nhóm để tìm cách cải thiện chất lượng hoặc quy trình cung cấp cho nhân viên phương pháp đưa ra ý tưởng của họ và tiếp tục điều chỉnh chúng. Một lợi ích khác của hệ thống này là tăng năng suất, bởi vì người lao động tham gia nhiều hơn vào quá trình ra quyết định và muốn xem các đề xuất của họ hoạt động. 

·       Cải thiện an toàn: Cải thiện an toàn trên sàn làm việc là một lợi ích khác của việc triển khai Kaizen trong doanh nghiệp của bạn. Điều này xảy ra khi bạn thực hiện các ý tưởng giúp dọn dẹp các khu vực nơi nhân viên làm việc, cho phép kiểm soát tốt hơn các thiết bị và quy trình. Huấn luyện an toàn liên quan đến cả quản lý và nhân viên. Nhân viên được khuyến khích đưa ra các khuyến nghị để làm cho khu vực làm việc của họ an toàn, cho họ thêm trách nhiệm để làm cho các đề xuất của họ hoạt động. Điều này giúp cắt giảm các thương tích liên quan đến tai nạn dẫn đến giảm sản xuất và nhân viên nghỉ làm để giải quyết các trường hợp khẩn cấp về y tế. 

4-    Áp dụng Kaizen trong đời sống cá nhân

Nếu các nguyên tắc trong triết lý Kaizen có làm bạn cảm thấy bị đè nặng (burdensome) trong lý thuyết, bạn hãy yên tâm rằng con người tự thân rất khó tìm kiếm sự cải tiến, có nghĩa là hầu hết các nguyên tắc này có thể được áp dụng bằng trực giác.

Dưới đây là ba cách bạn có thể bắt đầu thực hiện phương pháp Kaizen trong “công việc trong đời sống” (work-life) hàng ngày của mình ngay bây giờ. Cho dù bạn có cố gắng làm việc có hiệu quả hơn đi nữa tại văn phòng bằng cách làm liên tục cho đến việc hoàn tất công việc, hoặc cố gắng hoàn thành một dự án sáng tạo như viết một cuốn sách, có những lời khuyên dưới đây có thể giúp bạn dần dần đạt được kết quả trên bằng ba bước sau đây:

·       Xác định nơi nào hay giai đoạn nào làm lãng phí thời gian và năng lượng của bạn. Một chìa khóa để mở khóa năng suất cao hơn là làm ít hơn, không nhiều hơn. Nếu bạn không bao giờ có thể tìm thấy thời gian để dành cho các dự án quan trọng đối với bạn, thì có thể một số thời gian của bạn đang bị lãng phí bởi những nhiệm vụ không cần thiết. Hãy dự trữ năng suất và năng lượng trong bạn những gì bạn cần ngưng làm. Nhiều nhà lãnh đạo lớn đã tìm thấy kết quả của bài học vỡ lòng trên. Họ có thể tự giải thoát mình khỏi những cuộc họp vô ích mà không thực sự đòi hỏi sự hiện diện của họ.

·        Tự hỏi bản thân rằng những bước nhỏ đang đi có thể làm tăng năng suất hoặc có hiệu quả hơn không? Một khi bạn bắt đầu xác định các khu vực để cải thiện, điều quan trọng là bắt đầu với những thay đổi ăn khớp với nhau. Nghĩ nhỏ xíu nhưng kết quả lớn! Ví dụ, nếu bạn đang cố gắng tăng năng suất tại văn phòng để bạn không phải làm việc trong bữa trưa, hãy suy nghĩ về những thay đổi tối thiểu có thể giúp bạn hoàn thành điều đó. Có lẽ điều đó có nghĩa là bạn đến nơi làm việc sớm 15 phút mỗi sáng để bạn không vội vã, hoặc dùng điện thoại để nhắc nhở bạn nghỉ ngơi, từ đó, bạn ít có khả năng cày cuốc và bỏ qua cái dạ dày đang đói của mình.

·       Dành thời gian để xem lại những công việc đang làm và những gì có thể được cải thiện. Khi bạn bận rộn, bạn không nên dành thời gian để đánh giá những gì đã xảy ra và những gì đang diễn ra. Nhưng khi áp dụng triết lý Kaizen, bạn cần suy nghĩ thêm về những diễn biến đang xảy ra, đặc biệt là mỗi khi bạn cảm nhận được một sự cọ sát trong suy nghĩ hay trong chuỗi công việc mà bạn đang thực hiện. Bạn có thể đánh giá chính thức kết quả công việc mình đã thực hiện khi không làm gì cả. Từ đó, bạn có thể tập trung vào các dự án cho những ngày sắp tới. Làm như vậy, là bạn đạt được sự cân bằng giữa tối ưu hóa và đánh giá cao bằng cách tích hợp cả kinh nghiệm tích cực và tiêu cực.

5-    Châm ngôn trong triết lý Kaizen

 

• Cao điểm (nói về năng lượng và năng suất) trong ngày của bạn là gì và lúc nào?

• Yếu điểm của bạn ở thời điểm nào trong ngày?

• Bạn có thể cải thiện điều gì cho lần tới?

• Bạn có cảm thấy tự hào về những việc mình đã làm và hoàn tất hôm nay không?

• Và sau cùng, bạn đã rút tỉa được gì?

6-    Kết quả của việc sử dụng triết lý Kaizen

Kaizen là sự lựa chọn nhằm thay thế cho cảm giác thất bại và các thất bại mà chúng ta đã trải qua sau khi đặt ra các mục tiêu có quá nhiều tham vọng. Và trong khi Kaizen có thể đem lại sự “thay đổi cuộc sống của bạn”, và nó có thể thay đổi một cách đáng kể những thành quả  trong cuộc đời của bạn. Trong cuộc sống, Kaizen có thể mang lại:

·       Tập trung vào việc cải tiến dần dần, Kaizen có thể tạo ra một cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn để thay đổi ngược lại với những nỗ lực lớn của bạn có thể  làm bạn nản chí và bỏ dở nửa chừng.

·       Kaizen khuyến khích việc xem xét “lại” kỹ lưỡng hơn những dự định của bạn hầu giảm thiểu sai lầm và lãng phí.

·       Bạn không còn mất nhiều thì giờ để kiểm soát lại nữa vì các lỗi lầm đã được giảm thiểu tối đa do việc “suy nghĩ đi, suy nghĩ lại”.

·       Từ đó, tinh thần làm việc bạn tăng lên, vì chính bạn đã ý thức và cảm nhận được giá trị và mục đích trong việc làm của bạn.

Trên đây là một số suy gẫm về triết lý Kaizen, người viết đã “góp nhặt cát đá” trên google và mang áp dụng vào chính bản thân; để rồi từ đó diễn đạt thành lời qua lăng kính “kinh nghiệm” cả thành công lẫn thất bại trong suốt cuộc sống đã qua. Có những thất bại trong quá khứ, và sau khi hiểu và cảm nhận được triết lý Kaizen như ngày hôm nay, thiết nghĩ chính bản thân có thể tiết giảm được một số thất bại của những ngày qua!

Và dù gì đi nữa, Kaizen, thiết nghĩ trong một chừng mực nào đó mang lại cho ta “chánh niệm”, một niệm “chánh” trong Bát Chánh Đạo của Phật giáo. Từ đó, chính chánh niệm nầy sẽ thay thế thay tạp niệm, và ta có thể buông bỏ được tánh ngông cuồng của cái Ngã trong chính ta!

Xin chia xẻ cùng Quý Bà Con để mỗi chúng ta nhìn lại chính bản lai diện mục của mình…

Mai Thanh Truyết

Nhuận sắc 24-12-2021